Sao lưu website là chép toàn bộ web ra một bản dự phòng để dựng lại khi web hỏng, bị hack hay lỡ tay xóa. Với WordPress, bản sao lưu phải có đủ hai phần: tệp của web và cơ sở dữ liệu. Bản đó cần nằm ở ít nhất một nơi ngoài hosting và phải được thử khôi phục định kỳ.
Nhiều chủ web chỉ nhớ tới việc sao lưu website khi web đã trắng trang hoặc bị chèn mã độc. Lúc đó mới phát hiện hosting không giữ bản nào, hoặc bản duy nhất cũng hỏng. Bài này giúp anh/chị làm đúng ngay từ đầu.
Sao lưu website WordPress gồm những gì?
Theo hướng dẫn «Backups» của WordPress.org, một web WordPress có hai phần nằm riêng nhau. Sao lưu website mà thiếu một phần thì bản đó coi như không dùng được.
| Phần | Gồm những gì | Mất thì sao |
|---|---|---|
| Tệp của web | Lõi WordPress, giao diện, plugin, thư mục uploads chứa ảnh và tệp tải lên |
Mất ảnh, mất giao diện đã chỉnh |
| Cơ sở dữ liệu | Bài viết, trang, sản phẩm, đơn hàng, tài khoản, cài đặt | Web trống trơn dù tệp còn đủ |
Cơ sở dữ liệu (database) là nơi WordPress cất mọi nội dung chữ và cài đặt. Nó nằm ngoài thư mục web, nên chép thư mục web về máy vẫn chưa có nó. Plugin là phần mềm cài thêm để web có thêm chức năng.
Tệp wp-config.php cũng cần giữ lại. Tệp này chứa thông tin để web kết nối tới cơ sở dữ liệu.
Quy tắc 3-2-1 khi backup WordPress
Quy tắc 3-2-1 là cách sao lưu website được nhiều người làm hệ thống dùng:
- 3 bản: luôn có ít nhất 3 bản sao lưu gần nhất, không chỉ một bản.
- 2 nơi lưu: đặt ở hai nơi khác loại, ví dụ hosting và máy tính.
- 1 bản ngoài hosting: ít nhất một bản nằm hẳn ngoài máy chủ, như Google Drive hay ổ cứng ngoài.
WordPress.org cũng khuyên giữ 3–5 bản gần nhất ở nhiều nơi: trên hosting, trên dịch vụ lưu trữ đám mây và trên máy tính. Lý do đơn giản: hosting gặp sự cố hay tài khoản bị chiếm thì bản nằm trên hosting mất theo.
[ẢNH: Sơ đồ quy tắc 3-2-1: ba bản sao lưu, hai nơi lưu khác nhau, một bản nằm ngoài hosting như Google Drive hoặc ổ cứng ngoài.]
Nên sao lưu website bao lâu một lần?
Tần suất sao lưu website phụ thuộc vào việc web thay đổi nhanh tới đâu. WordPress.org gợi ý web nhỏ sao lưu hằng tuần, web cập nhật liên tục sao lưu hằng ngày.
| Loại web | Tần suất nên làm |
|---|---|
| Web giới thiệu công ty, ít khi sửa | Mỗi tuần 1 lần, và sau mỗi lần sửa nội dung |
| Web tin tức, viết bài đều | Mỗi ngày 1 lần |
| Web bán hàng có đơn mỗi ngày | Mỗi ngày, cơ sở dữ liệu nên chép nhiều lần trong ngày |
| Mọi loại web | Thêm 1 bản ngay trước khi cập nhật WordPress, plugin, giao diện |
Câu hỏi nên đặt là: nếu mất dữ liệu của một ngày thì anh/chị chịu được không? Web bán hàng mất một ngày đơn là mất tiền thật.
3 cách sao lưu website WordPress
Cách 1: Dùng công cụ sao lưu của hosting
Phần lớn hosting có mục sao lưu website trong trang quản lý (cPanel, DirectAdmin…). Cách này nhanh, không phải cài gì thêm vào web.
Anh/chị nên hỏi rõ nhà cung cấp ba điều: sao lưu mấy ngày một lần, giữ mấy bản, có tải về được không. Bản của hosting nằm cùng máy chủ với web, nên vẫn cần tải một bản về máy theo quy tắc 3-2-1.
Cách 2: Dùng plugin sao lưu tự động
Thư viện plugin của WordPress.org có nhiều plugin sao lưu miễn phí. Plugin loại này chép cả tệp lẫn cơ sở dữ liệu theo lịch, rồi gửi sang Google Drive, Dropbox hay email.
Sao lưu tự động bằng plugin tiện, nhưng có hai điểm cần để ý:
- Đừng để bản sao lưu chỉ nằm trong thư mục web. Kẻ gian vào được web là xóa hoặc tải được luôn.
- Bản sao lưu dồn lâu ngày làm đầy hosting. Hãy đặt giới hạn số bản giữ lại.
Cách 3: Sao lưu thủ công
Cách thủ công hợp khi chuẩn bị cập nhật lớn hoặc chuyển hosting:
- Vào trình quản lý tệp (File Manager) của hosting, nén thư mục web rồi tải về.
- Mở phpMyAdmin, công cụ quản lý cơ sở dữ liệu có sẵn ở hầu hết hosting.
- Chọn cơ sở dữ liệu của web, bấm «Export» (xuất) để tải tệp
.sqlvề máy. - Đặt tên hai tệp theo ngày, ví dụ
web-2026-10-07, để dễ tìm lại.
WordPress.org khuyên dù đã có sao lưu tự động, thỉnh thoảng vẫn nên tự làm một bản thủ công. Việc này giúp chắc chắn quy trình tự động vẫn chạy đúng.
Kiểm tra bản sao lưu có khôi phục được không
Sao lưu website mà chưa từng thử khôi phục thì chưa chắc bản đó dùng được. Lỗi hay gặp là tệp nén hỏng, thiếu cơ sở dữ liệu, hoặc plugin báo «thành công» nhưng bản lưu trống.
Mỗi tháng hoặc mỗi quý, anh/chị nên làm một lần:
- Mở tệp nén, xem có đủ thư mục
wp-contentvà tệpwp-config.php. - Xem tệp
.sqlcó dung lượng hợp lý, không phải vài KB. - Dựng thử bản sao lưu lên một tên miền phụ hoặc máy tính, mở vài trang xem có chạy.
Nếu thử dựng mà web không chạy, cần sửa quy trình ngay, đừng đợi tới lúc web gặp sự cố.
Khôi phục website khi gặp sự cố
Theo WordPress.org, khi khôi phục nên đưa tệp lên trước, rồi mới nhập lại cơ sở dữ liệu. Trước khi khôi phục, hãy sao lưu luôn bản đang hỏng. Khôi phục đè sẽ làm mất đơn hàng, bài viết phát sinh sau ngày sao lưu.
Khi web bị trắng trang
Web trắng trang thường do plugin, giao diện hoặc tệp hỏng sau cập nhật. Anh/chị nên thử các bước nhẹ trong bài website WordPress bị trắng trang trước. Thử hết mà web vẫn không lên thì mới khôi phục bản sao lưu gần nhất trước ngày lỗi.
Khi web bị hack
Đây là lúc cần cẩn thận nhất, vì bản sao lưu có thể đã nhiễm mã độc từ trước. Mã độc thường nằm im nhiều tuần rồi mới lộ ra.
Hướng dẫn «My site was hacked» của WordPress.org nhắc rằng khôi phục xong vẫn phải đổi mật khẩu và vá lỗ hổng. Khôi phục mà không tìm ra lỗ hổng thì kẻ gian sẽ vào lại. Các bước xử lý ban đầu có trong bài website bị hack phải làm sao.
Nên chọn bản sao lưu trước thời điểm nghi bị xâm nhập. Sau đó quét mã độc WordPress cho bản vừa khôi phục, rồi mới mở lại web.
Những lỗi hay gặp khi sao lưu
- Chỉ sao lưu tệp, quên cơ sở dữ liệu.
- Chỉ có một bản, và bản đó nằm ngay trên hosting.
- Bật sao lưu tự động rồi để đó, không bao giờ mở ra xem.
- Không sao lưu trước khi cập nhật plugin hay đổi giao diện.
- Giữ tài khoản Google Drive chứa bản sao lưu bằng mật khẩu yếu.
Khi nào nên nhờ người làm giúp
Nếu web bán hàng không chịu được mất dữ liệu, hoặc anh/chị không có thời gian tự kiểm bản sao lưu, có thể dùng dịch vụ chăm sóc website hàng tháng. Gói có ba mức 300.000đ, 600.000đ và 1.200.000đ mỗi tháng. Gói gồm sao lưu hằng ngày và cập nhật có kiểm thử. Web sập được khôi phục trong 30 phút.
Muốn dừng gói, anh/chị chỉ cần báo trước 15 ngày. Nếu web đã bị hack và chưa dùng gói, Duy Anh Web nhận xử lý mã độc website từ 2.200.000đ/lần, làm trong ngày. Chúng tôi chỉ nhận web WordPress, kể cả web do đơn vị khác làm.
Tóm lại, sao lưu website đúng cách là lưu đủ tệp và cơ sở dữ liệu, giữ ít nhất 3 bản ở 2 nơi, có 1 bản ngoài hosting và thử khôi phục định kỳ. Cần người lo việc này, anh/chị gọi 0925 099 999 (T2–T7, 08:00–18:00) để được tư vấn miễn phí.
❓ Câu hỏi thường gặp
Q: Hosting đã tự sao lưu thì có cần làm thêm không?
Nên làm thêm. Bản của hosting nằm cùng máy chủ với web, hosting gặp sự cố là mất theo. Anh/chị nên giữ thêm ít nhất một bản ở máy tính hoặc dịch vụ lưu trữ đám mây.
Q: Sao lưu website bằng plugin có làm web chậm không?
Lúc plugin đang chạy, web có thể chậm hơn một chút vì máy chủ phải nén nhiều tệp. Nên đặt lịch sao lưu vào ban đêm, lúc ít người vào web.
Q: Bản sao lưu nên giữ bao lâu?
WordPress.org khuyên giữ 3–5 bản gần nhất. Web từng bị hack nên giữ thêm bản cũ hơn vài tuần, vì mã độc có thể đã nằm trong các bản mới.
Q: Khôi phục bản sao lưu có mất dữ liệu không?
Có thể mất phần phát sinh sau ngày sao lưu, như đơn hàng hay bình luận mới. Vì vậy cần sao lưu bản hiện tại trước khi khôi phục, rồi chép lại phần dữ liệu mới.
