Website bị chèn link bẩn: vì sao, tự kiểm và dọn thế nào?

Website bị chèn link bẩn là khi kẻ gian lén cài vào web của anh/chị các trang rác hoặc đường link ẩn trỏ sang trang quảng cáo bẩn, hàng hiệu giả. Mục đích là mượn uy tín tên miền của anh/chị để đẩy trang của họ lên Google. Dấu hiệu dễ thấy nhất: gõ tên web lên Google thì hiện các trang tiếng Nhật, tiếng Trung mà anh/chị chưa từng viết. Nếu khách bấm vào web còn bị đẩy sang trang khác, xem thêm bài website bị chuyển hướng sang trang lạ.

Cách xử lý gồm 4 việc: tự kiểm, dọn mã cùng trang rác, vá đường vào, rồi xóa trang rác khỏi Google. Bài này đi lần lượt từng việc.

Vì sao website bị chèn link bẩn?

Web bị chèn link bẩn vì kẻ gian cần một tên miền đã có uy tín để trang của họ lên Google nhanh hơn. Web bán hàng thật, có tuổi, được tin hơn tên miền mới mua của họ.

Theo trang trợ giúp của Google, Google gắn cảnh báo khi tin tặc có thể đã thay đổi trang hoặc thêm nội dung spam vào website. Ba kiểu hay gặp ở web WordPress:

• Spam từ khóa tiếng Nhật: tạo hàng loạt trang mới bằng tiếng Nhật, bán hàng hiệu giả, nằm ngay trên tên miền của anh/chị.
• Link ẩn: chèn đường link vào chân trang, bài viết hoặc widget nhưng giấu đi, khách không thấy còn Google thì đọc được.
• Che giấu (cloaking): chỉ hiện nội dung rác cho Googlebot (máy đọc web của Google); người thường mở web vẫn thấy bình thường.

Đường vào quen thuộc: plugin, giao diện lâu không cập nhật; plugin «bẻ khóa» tải trên mạng; mật khẩu yếu hoặc dùng chung nhiều nơi.

Dấu hiệu và cách tự kiểm

Muốn biết web có bị chèn link bẩn hay không, anh/chị phải nhìn web bằng con mắt của Google chứ không chỉ mở trang chủ. Bảng dưới gom các dấu hiệu và cách tự kiểm.

Dấu hiệu	Cách tự kiểm
Google hiện trang tiếng Nhật, tiếng Trung dưới tên web	Gõ site:tenmien.vn trên Google, lướt vài trang kết quả
Có link lạ trên Google: tiêu đề hàng hiệu, quảng cáo bẩn	Gõ site:tenmien.vn kèm một từ lạ vừa thấy để lọc riêng các trang rác
Chân trang có link mà mắt thường không thấy	Mở web trên máy tính, bấm Ctrl+U để xem mã nguồn, rồi Ctrl+F tìm display:none và các tên miền lạ
Search Console báo «Vấn đề bảo mật»	Mở báo cáo này, chép lại các đường dẫn mẫu
Bấm link lạ thì vào trang bình thường	Dùng công cụ Kiểm tra URL trong Search Console để xem Google thấy gì
Search Console có người dùng hoặc sơ đồ trang lạ	Xem mục Người dùng và quyền và mục Sơ đồ trang web

Giải thích nhanh: site:tenmien.vn là lệnh xem các trang Google đang lưu của một tên miền; Search Console là công cụ miễn phí của Google cho chủ web.

Theo hướng dẫn về báo cáo Vấn đề bảo mật của Google, khi phát hiện web bị xâm nhập, báo cáo sẽ liệt kê sự cố kèm vài đường dẫn mẫu. Đó là đầu mối tốt để biết thư mục nào đang chứa trang rác.

Link bẩn và trang rác thường nấp ở đâu?

Khi web bị chèn link bẩn, mã độc gần như luôn nằm ở một trong 6 chỗ dưới đây, vì chúng được nạp mỗi lần có người mở trang.

1. Tệp .htaccess ở thư mục gốc: tệp cấu hình máy chủ, bị thêm lệnh dẫn sang thư mục trang rác.
2. Tệp index.php, wp-config.php: bị chèn mã PHP viết rối, tạo trang rác khi Googlebot ghé.
3. Tệp footer.php, functions.php của giao diện: chỗ quen thuộc của link ẩn trong chân trang.
4. Plugin lạ: tên nghe như plugin hệ thống, có loại ẩn khỏi danh sách plugin trong quản trị.
5. Thư mục ảnh tải lên (uploads) hoặc thư mục tên ngẫu nhiên: chứa tệp .php, .html lạ.
6. Cơ sở dữ liệu (CSDL, nơi lưu bài viết và cài đặt): link chèn vào bài, widget, hoặc bài rác tạo sẵn.

Chỗ thứ 6 là lý do nhiều người thay hết tệp mà link vẫn còn. Cách đối chiếu từng tệp với bản gốc chúng tôi đã viết trong bài website WordPress bị chèn mã độc.

Các bước dọn web bị chèn link bẩn

Việc đầu tiên là giữ nguyên hiện trạng để còn đối chiếu, chưa vội xóa gì. Trình tự dưới đây theo hướng dẫn «My site was hacked» của WordPress.org.

1. Chép lại danh sách trang rác: từ lệnh site: và báo cáo Vấn đề bảo mật. Danh sách này dùng lại ở bước xóa khỏi Google.
2. Sao lưu nguyên trạng cả tệp lẫn CSDL, kể cả khi đang nhiễm.
3. Đổi mật khẩu wp-admin (trang quản trị WordPress), hosting, FTP (cách chép tệp lên hosting), CSDL và email, làm từ một máy đã quét virus.
4. Gỡ người lạ: xóa tài khoản quản trị không rõ nguồn gốc trong WordPress và người dùng lạ trong Search Console.
5. Gỡ mã và trang rác ở đủ 6 chỗ phía trên; thay tệp lõi WordPress bằng bản gốc; xóa bài rác trong CSDL.
6. Vá đường vào: cập nhật WordPress, giao diện, plugin; xóa plugin bẻ khóa và thứ không dùng.
7. Kiểm lại: xem mã nguồn, chạy lại lệnh site: và công cụ Kiểm tra URL để chắc web hết bị chèn link bẩn.

Đừng làm:

• Chỉ xóa link trong chân trang: cửa hậu (đoạn mã cho kẻ gian quay lại) còn thì vài hôm sau link bẩn lại mọc ra.
• Chỉ cài một plugin bảo mật rồi coi là xong: plugin quét có thể bỏ sót mã trong CSDL — xem cách quét mã độc WordPress đủ hai vòng.

Xóa trang rác trên Google sau khi dọn

Dọn web xong, trang rác vẫn hiện trên Google cho tới khi Google ghé lại. Để xóa trang rác trên Google gọn gàng, anh/chị làm theo thứ tự:

1. Cho trang rác trả mã 404 hoặc 410 («không tìm thấy» / «đã xóa hẳn»). Đừng chuyển hướng chúng về trang chủ, vì Google có thể coi đó là trang còn sống.
2. Không chặn trang rác bằng robots.txt. Bị chặn thì Google không vào được để thấy trang đã mất, nên kết quả rác càng lâu biến.
3. Gửi lại sơ đồ trang web (sitemap) sạch trong Search Console, xóa sơ đồ lạ do kẻ gian thêm vào.
4. Dùng công cụ Xóa URL trong Search Console để ẩn tạm những link lạ trên Google đang làm mất khách.
5. Gửi yêu cầu xem xét lại nếu báo cáo Vấn đề bảo mật có sự cố hoặc Google đã gắn cảnh báo. Chi tiết từng bước có trong bài gỡ cảnh báo «trang web này có thể bị tấn công».

Google cho biết việc xem xét lại thường mất vài ngày hoặc vài tuần. Chỉ gửi khi web đã sạch hết.

Khi nào nên gọi cứu hộ, chi phí bao nhiêu?

Anh/chị tự dọn web bị chèn link bẩn được nếu còn vào được quản trị, có bản sao lưu sạch và quen thao tác với tệp. Thiếu một trong ba điều đó thì gọi người sẽ nhanh hơn.

Nên gọi cứu hộ ngay khi:

• Khách gõ tên cửa hàng lại ra trang hàng hiệu giả.
• Đã dọn một lần nhưng vài hôm sau web lại bị chèn link bẩn.
• Google đã gắn cảnh báo hoặc hosting đã khóa web.

Theo trang xử lý mã độc website của Duy Anh Web, cứu hộ web WordPress (khách chưa dùng gói chăm sóc) được xử lý trong ngày, từ 2.200.000đ/lần. Chúng tôi kiểm tra miễn phí và báo giá trước. Việc dưới 10 triệu thanh toán 100% trước khi làm.

Sau khi xử lý, Duy Anh Web bảo hành: 12 tháng nếu web đặt trên hosting Duy Anh Web, 1 tháng nếu hosting bên ngoài. Trong thời hạn đó web nhiễm lại, chúng tôi xử lý lại miễn phí. Chúng tôi chỉ nhận web WordPress, kể cả web do đơn vị khác làm.

Phòng web bị nhiễm lại

Gỡ link mới xong một nửa; lỗ hổng cũ còn thì web bị chèn lại chỉ là chuyện sớm muộn. Vài thói quen giúp web khó bị chèn link bẩn:

• Cập nhật WordPress, giao diện, plugin định kỳ; sao lưu trước khi cập nhật.
• Xóa plugin, giao diện không dùng; không cài bản bẻ khóa.
• Mỗi tài khoản một mật khẩu riêng, bật xác minh hai lớp.
• Mỗi tháng gõ site:tenmien.vn một lần, lướt xem có trang lạ không.

Không có thời gian làm đều đặn, anh/chị có thể giao cho dịch vụ chăm sóc website hàng tháng của Duy Anh Web, giá 300.000đ, 600.000đ hoặc 1.200.000đ mỗi tháng.

Tóm lại, website bị chèn link bẩn là web đã nhiễm mã độc, kể cả khi trang chủ trông bình thường. Hãy tự kiểm bằng lệnh site:, mã nguồn và Search Console; dọn đủ 6 chỗ hay nấp; vá đường vào rồi mới xóa trang rác khỏi Google. Cần người làm trong ngày, anh/chị gọi hoặc nhắn Zalo 0925 099 999 (T2–T7, 08:00–18:00), hoặc liên hệ Duy Anh Web để được gỡ mã độc WordPress.